208 Ordliste etter Johan Lindeqvist, 27.1.1857

Ordliste etter Johan Lindeqvist, utfylt og retta av Ivar Aasen.
Vedlegg til brevet 27. 1. 1857.
 
Armodsgras, Spergel (Spergula arvensis); saa kaldet fordi den voxer mest paa mager og vanskjøttet Jord. (Lister.)
Bjørneskjegg, ogsaa Bjørnebaake, Scirpus cæspitosus.
Bu, Gjødsel.
bua, gjøde Jorden. "bua over", lægge Gjødselen ovenpaa (efter Pløiningen). "bua under", pløie Gjødselen ned.
brynna, vande Kreaturene.
Dai (?) eller Daunesla, Galeopsis tetrahit; ogsaa Lamium purpureum. Andre Steder: Daae og Dæ.
Dravle, sød Mælk ostet ved Tilsætning af suur Mælk.
Eldhuus, Kogningshuus, liden Røgstue.
Finngras, el. Finnskjegg, Nardus stricta.
Flo (Flod), en snart overgaaende Regnskuur.
Flor, Fæhuus, Kostald. Ellers kaldet Fjos.
Frumsa (Fromse), en Ko, som har baaret en Kalv.
Fylla, Overfodrings-Kolik, Sygdom hos Heste.
Grassjuke, Blodpis, Hæmaturia, hos Kvæg.
Holdike, en lukket Grøft med aabent Slug, sædvanlig dannet af Stokke (Brander) eller Baghuun.
holtenna, lægge Fyldningen i en lukket Grøft saaledes, at der bliver en aaben Rende i Grunden.
Høyreite, Samling af Hø, som ligger adspredt i en Rad eller Strimmel paa Marken.
Jaare, eller Dottehol, en Glugge i Taget paa Ildhuse og Fæhuse. (Andre Steder: Ljore, Ljaare) Jaarefjøs, Fæhuus med en saadan Glugge.
kaara, om Mælk: briste eller oste sig.
Kjønnedaase, gul Vandlilje, Nuphar luteum.
Kjønnefru, Nymphæa alba.
Krusk, et lidet Træ med tætte krogede Grene.
Kverle, see Høyreite.
kylla, hugge Toppen af Træer; ogsaa om at hugge Løv.
Kyrevatn, Urin af Køer. Ellers kaldet Kuland.
Kyring, Hyrde. Andre Steder: Kjuring, Hjuring, Høring (Hyrding).
La (Lad), skaaret Korn. "kjøra La", kjøre Korn til Laden.
Laag, og Læga, liggende Træer eller Stokke, f. Ex. i Myrer.
Mol ( Maal), Steenbund, Grund som bestaaer af bare Smaasteen.
opduka, afgrøftet, gjennemskaaren ved Grøfter, om en Myr.
Oskegras ( Askegræs), Hvidkløver (Trifolium repens), saa kaldet fordi den let kommer frem efter Overgjødning med Aske.
piggtenna, steensætte en lukket Grøft i Bunden ved at stille Stenene paa Kant jævnsides ved hinanden, saaledes at der bliver et Afløb for Vandet, men ikke egentlig aabent Slug.
Radejord (Ratajord), daarlig, elendig Jord.
Revebjella, Digitalis purpurea.
Ro, Afkrog, en liden Græsplet i Skoven eller ved Kanten af en Myr.
Skogshøy, Storr, Stargræs.
Svia, Jordstykke som er dyrket ved Afbrænding.
Sæda (Sæta), Gjødselkraften i det Vand, som flyder ud over Jorden fra Fæhusene eller Gaarden, hvilket ogsaa kaldes Sædevatn.
Sædehus (Sætehus), Vaaningshuse.
tenna, belægge lukkede Grøfter (Hulveiter) med Steen eller Træ i Grunden. See holtenna, piggtenna. "tent", belagt i Bunden med Steen eller Træ.
tvibryta (tvebryde), rense Jorden for Steen til dobbelt Plovdybde. Heraf Tvibryting (Tvebryding). Sv. Djupgrafning, Rajolering. Eng. Trenching.
Urdike, lukket Grøft med Steen til Fyldning i Vandløbet (?)
Vassgras, Storr, Stargræs.
Veis, eller Veisjord, Myrjord. Paa nogle Steder især om sort, skjør og fiin Myrjord; paa andre Steder om seig og trevlet Mosejord.
 
-
 
Merknad Reidar Djupedal:
Original UBO saman med L.s opphavlege ordliste.
 
- Dæ.] tilskrift i ms. av J. L.: «Døvle og Dølle»
 
 Steen] tilskrift av J. L.: «smaa Kampesteene».
 
I brev 31. jan. 1857 takkar J. L. for omskrivinga. Aa.s tillegg svarar heilt til «de forklaringar, som fjellbönderna gifvit mig». Ordet «Daij» er «mycket allmänt och uttalas mycket bredt; några säga «Døvle». J. L. kjenner ikkje «Daunesla» men kjenner frå Sverike «Dönässla». «La» og «Sæta» er mykje vanlege. J. L. sender ordlista åt I. Aa. tilbake, då ho ikkje kan koma med i sjølve ferdameldinga som alt er send til dept.
 
- Av dei 10 plantenamna i ordlista er mange nemnde i NP og/eller i NO. Ikkje nemnde er: Armodsgras, forma Dai (sjå NO under «Daae». Ordet er elles kjent i dag), og Oskegras (Ove Arbo Høeg opplyser at ordet er kjent i Vest-Agder, attåt ordet oskeblom). Skogshøy og vassgras er ikkje tydeleg definerte. J. L.s stipendmelding, «Optegnelser under en agronomisk Forretningsreise i Lister og Mandals Amt i Sommeren 1856, af Johan Lindeqvist», Chra. 1857 (36 sider med 20 teikningar og riss, prenta på nytt i «Agder Tidend» 1952 frå 11. juli), inneheld i teksta ein del av orda frå ordlista (t. d. Eldhus s. 21. Holdike s. 14, Jaarefjøs s. 19, Kjønnefru s. 26, Revebjella s. 26, Skogshøy s. 22, Sædevatn s. 6, Sæta s. 6, o. fl.) omframt nokre andre dialektord (t.d. Dotttehol s. 22, Skav s. 22).
 

Frå Ivar Aasen: Brev og dagbøker.Ved Reidar Djupedal. Band I. Oslo, Samlaget 1957. Merknadene til Djupedal er publiserte med løyve frå familien. Elektronisk utgåve ved Dokumentasjonsprosjektet, UiO 1998 / Nynorsk kultursentrum 2008