235 Føreord til "Prøver af Folkesproget", juni-juli 1859

I P. A. Jensen: "Læsebog for Folke­skolen og Folkehjemmet", junijuli 1859.
 
Forord.
 
Efter de Sprogprøver, som findes i Skrifter fra forrige Tider, skulde man tro, at den danske Sprogform for mere end tre hundrede Aar siden var bleven fuldkommen herskende her i Landet, og at altsaa det egentlige norske Sprog ikke længere var til. Men saaledes forholder det sig alligevel ikke. Den største Del af den norske Almue bruger endnu et Sprog, som ikke kan forklares af Dansken, men derimod nærmer sig meget til det gamle norske Sprog saavel i Ordforraadet som i Formerne. Man kan saaledes sige, at Landets Tungemaa1 har vedligeholdt sig i Talen rundt om i Bygderne, uagtet det ikke er blevet brugt i Bøger. Men med dette Talesprog er Forholdet ligedan her som i andre Lande, at det deler sig i flere Landskabsmaal med særegne Afvigelser og Forkortninger, som ofte falde besværlige baade for Skrivningen og Læsningen; medens derimod en regelbunden eller normal Sprogform efter de bedste Bygdemaal naturligviis vilde falde meget bekvemmere. Paa Grund heraf have nogle Mænd forsøgt at skrive i en saadan normal Sprogform, hvoraf nogle faa Prøver nedenfor blive meddelte.
 
-
 
Merknader Reidar Djupedal:
Prenta etter P. A. Jensen: «Læsebog for Folkeskolen og Folkehjemmet, Tredie Skoletrin», Kra. 1863, nr. 276, s. 321 f. Den 9. juli var I. Aa. til P. A. Jensen med «Stykkerne til Læsebogen». I mars 1862 er I. Aa. på ny oppteken med lesestykka, venteleg er det korrekturen det gjeld. Utvalet vart òg endra noko (sjå her framanføre). Av målføreprøver tok I. Aa. til sist med: «Søfjorden» [PL nr. 19, s. 3840], «Magnus aa havfruva» [S. Bugge: «Gamle norske Folkeviser», 1858, s. 6465], Edvard Storm: «Reisi til Sætren» og «Hejmreisi fraa Sætren» [ortografisk endra og med utelatingar, frå Hallager: «Norsk Ordsamling», 1802, s. 18283]. Av prøver i «Normalsprog» tok I. Aa. med eit utval av «Norske Ordsprog», 1856, «Merkedagarne» [skrive for leseboka fyrst i juli 1859], «Haralds Haugen» [revidert forming av teksta frå 1853, jfr. merknad til Br. nr. 159], og av A. O. Vinje: «Rundarne» [frå «Ferdaminne fraa Sumaren 1860], «Vaaren» [«Dølen» II, 1860, nr. 33, 3. juni], «Dei Gamle» [dvs. «Her ser eg fagre Fjord og Bygder» frå «Ferdaminne»], av E. Sommer: «Sigurd Jorsalafare» [frå «Noregs Saga», 1862, s. 11820].
 

Frå Ivar Aasen: Brev og dagbøker.Ved Reidar Djupedal. Band I. Oslo, Samlaget 1957. Merknadene til Djupedal er publiserte med løyve frå familien. Elektronisk utgåve ved Dokumentasjonsprosjektet, UiO 1998 / Nynorsk kultursentrum 2008